Aansturing van Energiehub Pannenweg
Een van de eerste operationele energiehubs van Nederland, en de eerste Groepstransportovereenkomst (GTO) met netbeheerder Enexis.
Wat is een energiehub en wat is een GTO?
Een energiehub is een verzameling aansluitingen op het elektriciteitsnet die gezamenlijk één contract hebben met een netbeheerder — in plaats van dat elke aansluiting individueel een eigen contract heeft. Dankzij deze bundeling kan de technische capaciteit beter worden benut. De aansluitingen moeten daarvoor wel samenwerken (communiceren), om te voorkomen dat de gezamenlijke limieten worden overschreden.
Er zijn twee gangbare contractvormen voor energiehubs:
- GTO (Groepstransportovereenkomst) — met statische limieten voor afname en invoeding.
- CCBC (Collectief Capaciteitsbeperkend Contract) — met statische limieten, gecombineerd met flexibele limieten via GOPACS.
De uitdaging
Bedrijvenpark Pannenweg II liep tegen de grenzen van het elektriciteitsnet aan. Individuele bedrijven konden niet meer uitbreiden, elektrificeren of zonnepanelen bijplaatsen, omdat de capaciteit van hun netaansluiting was bereikt. Sommige bedrijven moesten zelfs dagelijks boetes betalen omdat ze hun limiet overschreden.
Verzwaring van het net was op korte termijn geen haalbare optie, aangezien de aanleg van nieuwe kabels en transformatoren meerdere jaren in beslag neemt. Tegelijk bleek dat niet elk bedrijf zijn volledige aansluitcapaciteit continu benut.
De oplossing
Onder leiding van Manager Wim Schilders van het Energie HandelsPlatform Pannenweg (EHP-P) is sinds 2022 gewerkt aan een energiehub, waarbij deelnemende bedrijven in eerste instantie opgewekte zonnestroom onderling konden uitwisselen. Vanaf april 2024 verdeelden de eerste 20 bedrijven onderling stroom.
Een volgende grote stap volgde in november 2025: 14 bedrijven, gebundeld onder EHP-P, tekenden een Groepstransportovereenkomst (GTO) met Enexis — de eerste die deze netbeheerder ooit is aangegaan. Met een GTO bundelen deelnemers hun individuele transportrechten tot één gezamenlijke capaciteitslimiet, die zij vervolgens zelf onderling verdelen op basis van wie op welk moment ruimte nodig heeft.
ACC's rol
Om de hub binnen de afgesproken GTO-limiet te houden, is realtime sturing nodig op groepsniveau. Wij leverden de cloudgebaseerde intelligentie die dit mogelijk maakt: hub-software die continu berekent hoeveel capaciteit er voor de groep beschikbaar is, en bepaalt welke actie nodig is om onder die grens te blijven — bijvoorbeeld het laden of ontladen van een batterij, of het tijdelijk terugregelen van zonnepanelen.
Deze cloud-laag werkt samen met de Teleport Gateway van Withthegrid, die op elke deelnemende locatie realtime meetdata verzamelt, doorstuurt naar ons systeem en de ontvangen regelopdrachten lokaal uitvoert — ook wanneer de cloudverbinding tijdelijk wegvalt. Energiehub Pannenweg gebruikt 17 Teleports voor de monitoring van de aansluitingen en aansturing van de assets.
“ACC is een betrouwbare partner voor Withthegrid en een fijne partij om mee samen te werken. Ze kunnen snel schakelen, zijn flexibel en denken graag mee. Dit heeft bijgedragen aan de succesvolle livegang van ons gezamenlijke project om deelname aan de balanceringsmarkt aFRR te ontsluiten voor onze klanten.”
Het door ACC ontwikkelde energiemanagementsysteem (EMS) monitort elke 10 seconden wat elk bedrijf verbruikt en opwekt. Teveel opgewekte stroom wordt lokaal opgeslagen in een batterij, zodat deze op een later moment benut kan worden. Op deze manier wordt curtailment van zonopwek voorkomen en wordt er zoveel mogelijk opwek gebruikt. De software berekent de beschikbare capaciteit voor de groep en bepaalt welke assets moeten worden aangestuurd, zoals het laden/ontladen van een batterij of het beperken van PV-vermogen, om de hub binnen de afgesproken collectieve GTO-limieten te houden.
Het energiehandelsplatform maakt onderling handelen mogelijk, zowel op de dagmarkt als op onbalans, waarmee bedrijven automatisch worden geconfronteerd. Dit gebeurt volledig transparant en is vastgelegd tussen producent en afnemer.
De GTO-structuur vereist nauwkeurige, real-time bewaking: ACC's hub-software in combinatie met de Teleports zorgden dat bedrijven realtime sturen op vraag en aanbod; opgewekte energie kan worden opgeslagen of binnen de groep verdeeld worden, zonder het net extra te belasten, en de gezamenlijke netcapaciteit wordt continu gemonitord om de afgesproken Enexis-limieten na te leven.
Resultaat
Technische verdieping
Voor wie dieper wil kijken: hieronder lichten we twee onderdelen van onze aanpak toe op een technischer niveau.
Sub-hubs
Binnen een energiehub kan capaciteit worden onderverdeeld in geneste hubs, ofwel sub-hubs: kleinere groepen aansluitingen binnen de hub, elk met een eigen afname- en invoedingslimiet. Een aansluiting valt altijd binnen één sub-hub; een sub-hub kan wel meerdere aansluitingen bevatten. Het aantal sub-hubs binnen een hub is niet gelimiteerd, met als enige randvoorwaarde dat dit aantal nooit groter kan zijn dan het aantal aansluitingen zelf. Energiehub Pannenweg heeft vier sub-hubs met eigen invoedings- en afnamelimieten.
De main hub en (geneste) sub hubs hebben elk aparte invoedings- en afname limieten.
De sturing verloopt in twee stappen. Eerst wordt elke sub-hub binnen zijn eigen limiet gehouden. Vervolgens wordt bepaald hoeveel flexibiliteit — stuurbare capaciteit — er per sub-hub resteert. Die resterende flexibiliteit wordt gebruikt om de energiehub, de main hub, in balans te houden: de sub-hub fungeert dan zelf als een soort flexibel asset binnen het grotere geheel.
Concreet doorloopt het systeem elke 10 seconden de volgende cyclus:
- 1Realisatiedata ophalen voor alle aansluitingen.
- 2Per sub-hub controleren of de limiet is bereikt.
- 3Indien limiet is bereikt → de benodigde correctie berekenen, de beschikbare flexibele capaciteit binnen de sub-hub ophalen, en een stuursignaal doorgeven aan de flexibele asset met de grootste capaciteit.
- 4Indien limiet niet is bereikt → de beschikbare capaciteit berekenen, kijken welke assets op dat moment al een correctie uitvoeren, en een nieuw stuursignaal opstellen met de extra beschikbare ruimte. De resterende capaciteit van de sub-hub wordt vastgelegd.
De loop met checks en aansturingen die de hub software elke 10s uitvoert.
Zodra alle sub-hubs zijn doorgerekend, herhaalt het proces zich op het niveau van de hele hub — waarbij elke sub-hub wordt behandeld als een flexibele asset met de zojuist berekende beschikbare capaciteit. Het nieuwe stuursignaal wordt verstuurd naar alle betrokken assets.
Batterijoptimalisatie
Voor batterijsystemen binnen een energiehub geldt een aparte sturingslaag. In plaats van rechtstreekse aansturing van een batterij door het optimalisatiesysteem, stuurt het systeem zijn signalen eerst naar de hub-software. De hub-software toetst elk signaal aan de op dat moment beschikbare technische ruimte, vóórdat het bij de batterij terechtkomt.
De aansturing van een batterij is gebaseerd op twee factoren:
State of Charge (SoC)
het actuele energieniveau van de batterij, uitgedrukt als percentage van de bruikbare capaciteit. De SoC bepaalt of er nog ruimte is om te laden (bij een lage SoC) of te ontladen (bij een hoge SoC), en zorgt ervoor dat de batterij binnen zijn technische grenzen blijft werken.
Marktsignalen
externe prijs- of onbalanssignalen uit de elektriciteitsmarkt die aangeven wanneer het financieel aantrekkelijk is om te laden of te ontladen. Deze signalen vormen doorgaans de basis voor batterijhandel en onbalansoptimalisatie.
Op basis van de combinatie van marktsignaal en actuele SoC genereert het optimalisatiealgoritme een stuursignaal, dat aangeeft of en hoeveel de batterij moet laden of ontladen. Dat signaal gaat naar de hub-software — de tussenlaag tussen het optimalisatiealgoritme en de fysieke batterij.
De rol van de lokale EMS
Energiehub Pannenweg werkt met Teleports van Withthegrid als de lokale EMS op alle aansluitingen binnen de hub. Deze monitoren of er voldoende capaciteitsruimte beschikbaar is en of de actie binnen de SoC-grenzen blijft. Als dat zo is, dan laat de Teleport het signaal door en voert de batterij de actie uit. Ontbreekt die ruimte, bijvoorbeeld door een SoC-limiet of een andere beperking binnen de hub, dan blokkeert de Teleport het signaal. Zo wordt voorkomen dat de batterij een actie uitvoert die technisch niet haalbaar of onveilig is.
Tijdlijn van het project
2022
Start van lokale uitwisseling van zonnestroom tussen bedrijven op Pannenweg via een onafhankelijk energienetwerk.
Mei 2023
Eerste grote persaandacht — Bedrijvenpark Pannenweg II wordt gepresenteerd als het eerste bedrijvenpark in Nederland dat netcongestie zelf oplost door netwerksturing te combineren met een energiehandelsplatform, met Enzo Diependaal (Rethink Zero) als technisch projectleider en Om | Nieuwe Energie als energieleverancier. Op 1 juni werden de eerste 20 bedrijven aangesloten.
Lees meer op Solar & Storage MagazineApril 2024
Officiële livegang van de energiehub — 20 bedrijven verdelen sindsdien onderling stroom zonder het net extra te belasten. Vanaf dat moment mogen de bedrijven, dankzij afspraken met Enexis, zelf onderling stroom verdelen — normaliter mag alleen de netbeheerder dat.
Lees meer op Rabobank.nl2025
Gelijktijdigheid van alleen zonnestroom bleek beperkt te blijven tot circa 35%. Daarom zijn in 2025 batterijsystemen geïnstalleerd om energie te bufferen, en is samen met Enexis gewerkt aan het delen van netcapaciteit via een GTO.
26 november 2025
Ondertekening van de eerste Groepstransportovereenkomst (GTO) van Enexis, met 14 geselecteerde bedrijven binnen EHP-P. Op dat moment verhandelden al ruim 45 bedrijven op het park onderling elektriciteit via de energiehub.
Lees meer op de website van EnexisJanuari 2026
Ingangsdatum van de GTO en livegang van de software, gebouwd door ACC, waarmee de hub wordt aangestuurd.
Maart 2026
Toevoegen van onbalanssturing aan de batterij om extra inkomsten te genereren op de momenten dat de batterij niet nodig is voor het opereren van de energiehub binnen de bandbreedte.
Andere artikelen over Energiehub Pannenweg
Verdere ontwikkelingen
2026 en verder
- Augustus 2026: Uitbreiding van de hub software om meerdere batterijen, ook in sub-hubs, mogelijk te maken.
- Onderzoek naar de mogelijkheid om de flexibiliteit van laadpleinen bij te laten dragen aan het binnen de bandbreedte houden van de energiehub.
Zelf tegen de grenzen van je netaansluiting aanlopen?
We denken graag mee over hoe een energiehub, GTO of CCBC ook voor jouw bedrijvenpark uitkomst kan bieden.